SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY

PUBLICZNE GIMNAZJUM W WARCIE

DIAGNOZA

Zespół wychowawczy przy współpracy z Dyrekcją Szkoły oraz Radą Pedagogiczną przeprowadził diagnozę sytuacji w szkole pod kątem zagrożenia niedostosowaniem społecznym i przejawów niedostosowania wśród uczniów.

Diagnozę przeprowadzono na podstawie:

§ Obserwacji uczniów na lekcjach,

§ Obserwacji uczniów na przerwach międzylekcyjnych,

§ Analizy frekwencji (wysokość absencji, liczba nieusprawiedliwionych nieobecności, absencja na poszczególnych lekcjach, absencja całodzienna)

§ Porównania danych o wynikach w nauce z danymi na temat frekwencji poszczególnych uczniów,

§ Ankiety przeprowadzonej wśród uczniów, nauczycieli, rodziców na temat bezpieczeństwa w szkole,

§ Ankiety przeprowadzonej wśród uczniów badającej zjawisko uzależnień i jego skalę.

W wyniku działań diagnostycznych stwierdzono:

§ Uczniowie uważają, że szkoła jest na ogół bezpieczna, chociaż występuje w niej zjawisko przemocy, doświadczone ze strony kolegów. Ma ona miejsce w szatni oraz w ubikacjach męskich,

§ W zdecydowanej większości klas są uczniowie, którzy z mniejszą lub większą częstotliwością wagarują opuszczając całe dni nauki szkolnej lub poszczególne lekcje,

§ Kilku uczniów w szkole wykazuje bardzo wysoką nieusprawiedliwioną absencję,

§ Większość uczniów w szkole, chociaż raz piła alkohol,

§ W każdej klasie jest kilku uczniów, w których rodzinie występuje problem nadużywania alkoholu przez któregoś z jej członków,

§ Kilkunastu uczniów, „co jakiś czas’ pije alkohol,

§ Kilku uczniów ma za sobą epizod upicia się,

§ Istnieje pewna grupa uczniów, która pali papierosy w obejściu szkolnym i poza szkołą.

§ Kilku uczniów sięgało o środki odurzające

Podsumowując:

Działania profilaktyczne lub naprawcze powinny dotyczyć:

-wagarów

- agresji

- palenia tytoniu

- picia alkoholu

- używania środków odurzających

ZAŁOŻENIA TEORETYCZNE PROGRAMU

Po dokonaniu diagnozy obszaru zagrożeń patologią i jej występowania, opracowano program profilaktyczny wobec uczniów całej szkoły oraz wobec uczniów już przejawiających zachowania o charakterze niedostosowania społecznego.

Autorki programu wyszły z trzech założeń:

1. Uczeń osiągający dobre wyniki w nauce jest w mniejszym stopniu zagrożony niedostosowaniem społecznym, niż osoba źle ucząca się. Nauka jest główną aktywnością człowieka w wieku szkolnym, wynikającą z jego okresu rozwojowego jest też jego podstawowym obowiązkiem wynikającym z zasad i norm społecznych. Szkoła powinna stworzyć warunki, by dziecko miało szansę uczyć się skutecznie i adekwatnie do swoich możliwości.

2. Nauczyciele i rodzice powinni posiadać aktualną wiedzę na temat niedostosowania społecznego i uzależnień, zwłaszcza mechanizmu uzależnienia, środków uzależniających, objawów ich zażywania, ryzykownych zachowań społecznych i ich konsekwencji, mechanizmu rodzenia się agresji i radzenia sobie z nią.

3. Uczniowie, których zachowania mają znamiona niedostosowania społecznego stanowią szczególnie duże wyzwanie dla szkoły. Szkoła powinna znaleźć wystarczająco mocny i atrakcyjny bodziec, który stanowiłby skuteczną alternatywę dla korzyści, jakie uczeń odnosi z zachowań nieakceptowanych społecznie. Alternatywa ta związana jest z osobowością nauczyciela, możliwością doświadczenia przez ucznia sprawstwa własnego sukcesu, przeżycia przyjemnych emocji pod wpływem pozytywnych zachowań społecznych.

PIERWSZY POZIOM DZIAŁAŃ

PROFILAKTYCZNYCH

(dotyczy wszystkich uczniów)

Szkoła stwarza warunki, by uczeń:

1. Dobrze się uczył

2. Pokonywał trudności w nauce i trudności adaptacyjne w szkole

3. Miał poczucie własnej wartości i niepowtarzalności

4. Znał mechanizmy i skutki uzależnień

5. Umiał radzić sobie z presją środowiska, gdy ta namawia do zachowań o charakterze patologicznym

Uczeń dobrze się uczy

§ Działania te same, co w programie wychowawczym szkoły

Uczeń pokonuje trudności w nauce i trudności adaptacyjne w szkole

§ Wychowawcy klas pierwszych zanim obejmą opiekę nad klasą, zapoznają się z dokumentacją przyszłych uczniów (świadectwa, opinie z PPP), sporządzają listę uczniów, co do których istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że mogą mieć trudności szkolne.

§ Wychowawcy kontaktują się indywidualnie z rodzicami tych uczniów już we wrześniu. Szybkie zebranie informacji o środowisku dziecka, przyczynach osiągania niskich wyników w nauce, możliwości współpracy z rodzicami- umożliwia podjęcie przez szkołę adekwatnych w stosunku do danego dziecka działań wspierających.

§ Wychowawcy wszystkich klas po konsultacjach z nauczycielami poszczególnych przedmiotów sporządzają w ciągu pierwszych dwóch miesięcy nauki listę uczniów przejawiających trudności szkolne. Lista ta aktualizowana jest w trakcie trwania roku szkolnego.

§ Psycholog i pedagog szkolny diagnozują przy współudziale wychowawcy przyczynę niepowodzeń szkolnych i kierują ucznia do odpowiedniej formy pomocy:

a) Zajęcia wyrównawcze na terenie szkoły, terapia pedagogiczna (dysleksja, dysortografia) na terenie szkoły lub Poradni Psychologiczno Pedagogicznej.

b) W każdej klasie organizowane są pary samopomocy koleżeńskiej. Dobry uczeń pomaga jednemu ze słabszych uczniów. Zasady tej pomocy ustala przy współudziale uczniów wychowawca. On też wspólnie z samorządem klasowym czuwa nad realizacją samopomocy koleżeńskiej.

c) Uczniowie pierwszych klas biorą udział w zajęciach prowadzonych przez psychologa i pedagoga szkolnego „Jak się uczyć”.

d) Uczniowie pierwszych klas biorą udział w zajęciach integracyjnych prowadzonych przez wychowawców klas.

e) Psycholog szkolny prowadzi indywidualną pomoc psychologiczną wobec uczniów wymagających tego rodzaju wsparcia.

Uczeń ma poczucie własnej wartości i niepowtarzalności:

§ Uczniowie są nagradzani za postępy w nauce i poprawę w zachowaniu.

§ Uczniowie są nagradzani za osiągnięcia wysokich wyników w nauce i za aktywność społeczną.

§ Nauczyciele wspierają i inspirują uczniowskie inicjatywy społeczne, artystyczne, naukowe,( patrz program wychowawczy szkoły), m.in.: dyskusyjny klub filmowy, galeria szkolna, przedstawienia i inscenizacje z okazji uroczystości szkolnych, udział w konkursach i olimpiadach.

Uczeń zna mechanizmy i skutki uzależnień.

Uczeń potrafi radzić sobie z presją środowiska.

§ Uczniowie klas pierwszych biorą udział w programie „Moc znajduję w sobie”.

§ Uczniowie w ramach godzin wychowawczych biorą udział w zajęciach na temat asertywności.

§ Uczniowie biorą udział w warsztatach prowadzonych przez psychologa szkolnego na temat asertywności.

§ Wychowawcy po zdiagnozowaniu potrzeb mogą realizować w swoich klasach programy profilaktyczne „Dziękuję- jestem wolny od uzależnień” autorstwa Elżbiety Kałużnej i Anny Sośnickiej, „ Z uwagą słucham drugiego człowieka” autorstwa Grażyny Kanickiej i Huberta Kamoli. Konsultantami podczas realizacji programów są ich autorzy.

§ Młodzież klas trzecich bierze udział w zajęciach z psychologiem zajmującym się problematyką uzależnień: „Wszyscy chcemy szkoły bez uzależnień”, „Alkohol w życiu ludzi. Mity i fakty”.

§ Nauczyciele biorą udział w szkoleniu „Narkomania wśród młodzieży: motywy inicjacji, rodzaje środków, akcesoria, jak rozpoznać? Procedury, profilaktyka, gdzie szukać pomocy”.

§ Rodzice biorą udział w szkoleniu „Czy moje dziecko może sięgnąć po narkotyki?”.

DRUGI POZIOM

DZIAŁAŃ PROFILAKTYCZNYCH

(Dotyczy uczniów wykazujących zachowania o charakterze niedostosowania społecznego.)

Szkoła stwarza warunki, w których uczeń ma szansę dokonać zmiany swojego zachowania:

- przestaje wagarować

- wyraża swoje emocje bez agresji

- rezygnuje z palenia papierosów

- rezygnuje z picia alkoholu

- rezygnuje z zażywania narkotyków

- unika kontaktu ze środowiskiem patologicznym

Uczeń przestaje wagarować.

§ Szkoła realizuje działania z zakresu pierwszego poziomu profilaktyki

§ Uczniowie wagarujący objęci są indywidualną pomocą psychologiczną

§ Wychowawca, psycholog, pedagog szkolny podejmują ścisłą współpracę z rodzicami. Zasady tej współpracy (częstotliwość spotkań, ich cel, treść oraz uczestnicy)określane są indywidualnie dla każdego dziecka i jego rodziny.

Uczeń rezygnuje z picia alkoholu, palenia papierosów, zażywania narkotyków. Unika kontaktów ze środowiskiem osób uzależnionych. Radzi sobie z presją osób uzależnionych.

§ Uczniowie biorą udział w spotkaniach grupowych dla osób ujawniających zachowania uzależnieniowe prowadzonych przez psychologa szkolnego.

§ Rodzice biorą udział w warsztatach „Jak pomóc dziecku uniknąć nałogu po pierwszych doświadczeniach z papierosem, alkoholem, narkotykami”.

§ Uczniowie korzystają z indywidualnej pomocy psychologicznej.

§ Wychowawca psycholog, pedagog szkolny kierują ucznia( ewentualnie jego rodziców i rodzinę) do odpowiedniej instytucji wspierającej (sąd, kurator sądowy, opieka społeczna, poradnia rodzinna).

§ W szkole funkcjonuje szkolne koło sportowe. Nauczyciele wychowania fizycznego szczególną troską otaczają uczniów o zaburzonym zachowaniu. Starają się rozbudzić i rozwijać zainteresowania sportowe, a sprawność fizyczną łączą z kształtowaniem charakteru.

Uczeń wyraża swoje emocje bez agresji.

§ Nauczyciele biorą udział w szkoleniu „Nauczyciel wobec agresji ze strony uczniów- asertywnie i konsekwentnie”.

§ Rodzice biorą udział w szkoleniu „Jak pomóc dziecku doznającemu przemocy w szkole oraz jak pomóc dziecku będącemu jej sprawcą?”.

§ Uczniowie przejawiający szczególnie często zachowania agresywne biorą udział w warsztatach „Jak oswoić złość?”.